پزشکی

کمبود ویتامین ب ۱۲ ناشی از چه عللی است؟

کمبود ویتامین ب ۱۲ از رایج‌ترین کمبودویتامین‌ها در میام مردم‌ جهان است. متأسفانه کمبود این ویتامین مستقیم انرژی بدن را نشانه می‌گیرد. آن‌ها که به کمبود ویتامین B12 دچار هستند، اکثر اوقات بی‌انرژی اند، زود خسته می‌شود، ذهن‌شان خیلی نمی‌تواند تمرکز کند و خلاصه آن‌که با مشکلات زیادی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. بهترین روش برای رهایی از پیامدهای منفی کمبود این ویتامین، شناخت علت اصلی آن است. با هم در ادامه‌ی این نوشتار مورری بر رایج‌ترین علل کمبود ویتامین B12 خواهیم داشت.

علل کمبود ویتامین ب ۱۲

۱- گیاه‌خواری

منابع ویتامین ب ۱۲ حیوانی هستند، از این رو گیاه‌خواران و به‌ویژه وگان‌ها باید توجه بیش‌تری به کمبود ویتامین ب ۱۲ داشته باشند. ۴۰ تحقیق نیز در این باب صورت گرفته‌است. این تحقیقان نشان از آن دارند که کمبود ویتامین ب ۱۲ در میان وگان‌ها به نسبت گیاه‌خوارها بیش‌تر دیده می‌شود. با این حال، تمامیِ گیاه‌خواران بایستی هر چند مدت یک بار برای تشخیص کمبود ویتامین ب ۱۲ مورد بررسی قرار گیرند.

به یاد داشته باشید که از زمانی که به دلیل نخوردن منابع ویتامین ب ۱۲، این ویتامین به بدن نمی‌رسد حول و حوش ۳ تا ۵ سال طول می‌کشد تا ذخیره‌ی این ویتامین در بدن به اتمام برسد. در واقع پس از ۳ یا ۵ سال است که کمبود این ویتامین خود را در بدن نشان می‌دهد. ذکر این نکته نیز لازم است که بسیاری از محققان به تازگی دریافته‌اند که محصولاتی که برای گیاه‌خواران به عنوان منابع ویتامین ب ۱۲ تولید می‌شده‌اند کاملاً قلابی بوده‌اند و در واقع خبری از ویتامین ب ۱۲ در آن‌ها نبوده.

بیشتر بخوانید
یک زن نیوزلندی پس از دریافت واکسن فایزر جان خود را از دست داد.

۲- نوشیدن زیاد الکل

دریافته شده که میان سؤ مصرف الکل و کمبود ویتامین B12 رابطه‌ای مستقیم وجود دارد. این کمبود، در میان کسانی که به شدت الکل می‌نوشند و یا به بیماری کبد الکلی دچار اند بیش‌تر دیده می‌شود. نکته‌ای که وجود دارد این است که در مصرف‌کنندگان الکل کمبود ویتامین ب ۱۲ به گونه‌ای است که این ویتامین به میزان کافی در خون‌شان وجود دارد اما قابلیت متابولیزه‌شدن را ندارد.

۳- مصرف طولانی‌مدت ضد اسیدها

افرادی که به مشکلات گوارشی از جمله سوزش سر دل دچار اند ممکن است به تجویز پزشک، از ضد اسیدها چه به صورت قرص و چه به صورت شربت استفاده کنند. اما این ضد اسیدها موجب خنثی سازی اسید معده می‌شوند، اسیدی که موجب فعال شدن برخی از واکنش‌های آنزیمی جهت جذب ویتامین ب ۱۲ می‌شود. به همین سبب با مصرف طولانی مدت ضد اسیدها ممکن است کمبود ویتامین ب ۱۲ ایجاد شود.

۴- جراحی کاهش وزن

کمبود ویتامین ب ۱۲ در میان افرادی که جراحی کاهش وزن داشته‌اند رایج است. در واقع جراحی کاهش وزن عموماً عدم جذب برخی مواد مغذی را به همراه دارد که یکی از این مواد مغذی ویتامین ب ۱۲ است. یک مطالعه نیز نشان از آن دارد که ۳۰ درصد از کسانی که جراحی کاهش وزن انجام می‌دهند سه سال بعد به کمبود ویتامین B12 دچار می‌شوند. این امر به دلیل آن است که معده یک پروتئین با نام IF (فاکتور داخلی) تولید می‌کند که به ویتامین ب ۱۲ می‌چسبد تا آن را قابل جذب کند. اما پس از عمل جراحی کاهش وزن، تولید این پروتئین کاهش یافته و نتیجتاً جذب ویتامین ب ۱۲ نیز کاهش می‌یابد.

بیشتر بخوانید
کرونا به چینی‌ها رکب زد!

۵- گاستریت آتروفیک یا خودایمنی

گاستریت التهاب و یا فرسایش دیواره‌ی معده را به همراه دارد و به دو نوع است: آتروفیک و خودایمنی. هر دوی این انواع موجب تخریب سلول‌های دیواره‌ معده شده و تولید هیدروکلریک اسید را کاهش می‌دهند و نتیجتاً جذب ویتامین ب ۱۲ کاهش می‌یابد.

کمبود ویتامین b12

۶- کم خونی پرنیشیوز

کم خونی پرنیشیوز بیماری‌ای خودایمنی است که در اثر آن سلول‌های ایمنی بدن دیواره‌ی معده را مورد حمله قرار می‌دهند، دیواره‌ای که موجب ترشح فاکتور داخلی (IF) می‌شود، همان موردی که چند خط بالاتر در مورد آن و رابطه‌اش با ویتامین ب ۱۲ توضیح دادیم.

۷- سؤجذب ویتامین ب ۱۲ در روده کوچک

چند مورد از بیماری‌های مرتبط با روده و معده می‌تواند جذب ویتامین ۱۲ در روده کوچک را تحت تأثیر قرار دهند. برخی از این بیماری‌ها به قرارِ زیرند:

  • رشد بیش از حد باکتری‌های روده (در این وضعیت، باکتری‌های مضر روده از ویتامین ب ۱۲ پیش از آن که جذب شود، استفاده می‌کنند)
  • بیماری سلیاک
  • بیماری کرون (این بیماری با آسیب به ایلئوم همراه است. ایلئوم بخشی از روده کوچک است که مسئولیت جذب ویتامین ب ۱۲ را بر عهده دارد)

۸- تغذیه از شیرِ مادرِ دارای کمبود ویتامین B12

کمبود ویتامین ب ۱۲ در میان نوزادانی که از مادران گیاه‌خوار و یا وگان متولد شده‌اند بسیار رایج است. یک تحقیق نشان از آن دارد که شیوع کمبود ویتامین ب۱۲ در میان نوزادان تازه متولد شده حدود ۴۵ درصد است.

هم نوزادان داخل رحم و هم نوزادان متولد شده به شدت به ویتامین ب ۱۲ نیاز دارند و در صورتی که مادر گیاه‌خوار و یا وگان باشد ممکن است این نیاز آن‌چنان که باید تأمین نشود. تحقیقات نشان می‌دهند که کمبود ویتامین ب ۱۲ در میان نوزادان ۳ الی ۶ ماه خطرات بسیاری برای آن‌ها به همراه خواهد داشت.

بیشتر بخوانید
بایدها و نبایدهای خاص روزهای کرونایی!

۹- سن بالای ۵۰ سال

مطالعات نشان می‌دهند که خطر کمبود ویتامین ب ۱۲ همزمان با افزایش سن بیش‌تر می‌شود. تخمین زده می‌شود که ۱۰ الی ۱۵ درصد افراد بالای ۶۰ سال به کمبود ویتامین ب۱۲ دچار اند. با افزایش سن، میزان ترشح اسید معده و همچنین میزان آنزیم پپسین کاهش می‌یابند و منجر به کاهش جذب ویتامین ب ۱۲ می‌شوند.

سخن آخر

فارغ از موارد فوق، گاه از عوامل ژنتیکی نیز به عنوان علت کمبود ویتامین ب ۱۲ یاد می‌شود. در کل، اگر به کمبود ویتامین ب ۱۲ دچار هستید باید حتماً تحت نظر پزشک علت آن مشخص شده و درمان آغاز شود. هیچ‌گاه فراموش نکنید که کمبود ویتامین ۱۲ در طولانی‌مدت موجب بیماری‌های قلبی، آلزایمر و ناباروری می‌شود.

آرش شمسی

کم کن طمع از جهان و میزی خرسند | از نیک و بد زمانه بگسل پیوند

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

دکمه بازگشت به بالا