اطلاعات‌محورتجارت

آن‌چه که باید در مورد هوش رقابتی بدانید

هوش رقابتی از مفاهیم مهم در مباحث مدیریت امروز است. در دنیای امروز که رقابت در میان تمامی سازمان‌ها و کسب و کارها به حد اعلای خود رسیده است، سازمانی موفق است که بتواند از تمامی اصول موفقیت بهره گیرد. یکی از این اصول موفقیت که می‌تواند مدیران را برای تصمیم‌گیری بهتر یاری کند هوش رقابتی است که ما در این نوشتار، مختصری در مورد آن خواهیم گفت.

تعریف هوش رقابتی

هوشِ رقابتی نیز همچون بسیاری از مفاهیم علوم انسانی، تعریفی جامع و مانع ندارد. برخی آن را دانشی تجاری می‌دانند که با استفاده از آن می‌توان با تجزیه و تحلیل اطلاعات به دست آمده از اینجا و آنجا درکی روشن از مفهوم رقابت در محیط‌های کسب و کار به دست آورد. اما در کلیت ماجرا، هوش رقابتی به معنی تجزیه و تحلیل اطلاعات حاصل‌شده از داخل و خارج جهت درک بهتر فعالیت‌های رقبا به منظور حفظ وضع موجود از تهدیدات رقابتی و بهبود موقعیت سازمان و کسب و کار به نسبت موقعیت رقبا است.

موضوعی که همواره در مورد هوش رقابتی وجود دارد تفاوت آن با جاسوسی رقابتی است. کم نیستند که تفاوت این دو را آن‌چنان روشن نمی‌انگارند، اما تا حدودی می‌توان گفت که هوش رقابتی اخلاقی است و جاسوسی رقابتی غیر اخلاقی. هوشِ رقابتی استفاده از روش‌های قانونی است اما جاسوسی رقابتی استفاده از روش‌های غیر قانونی همچون هک‌کردن است. ذکر یک مثال انضمامی برای درک تفاوت این دو لازم می‌نماید. فرض کنید یک سازمان برای جمع‌آوری اطلاعاتِ سازمان رقیب، برخی از کارمندان خود را به سازمان رقیب می‌فرستد تا در آن‌جا استخدام شوند. این اقدام نمونه‌ی بارز یک کار غیر اخلاقی و مصداق جاسوسی رقابتی است.

بیشتر بخوانید
ارسطو و بازاریابی | درس‌های ارسطوی فیلسوف برای بازاریابی در قرن 21

مزایای هوش رقابتی

هوش رقابتی برای یک سازمان مزایا و سودهای بسیاری دارد. در بالا نیز  گفته شد که امروزه استفاده از هوش رقابتی یکی از اصول موفقیت برای هر سازمان و کسب و کار است. در سال‌های اخیر، بسیاری از سازمان‌ها بزرگ و کوچک از هوش‌رقابتی جهت بهبود موقعیت خود استفاده می‌کنند.

برخی از مزایای  هوشِ رقابتی برای یک کسب و کار و به طور کلی سازمان عبارت‌اند از:

۱- شناخت و ارزیابی موقعیت و محیط کنونی بازار.

۲- پیش‌بینی موقعیت و محیط آتی بازار.

۳- کسب درک کلی از نقاط ضعف و قوت شرکت‌ها و سازمان‌های رقیب.

۴- تهیه کردن اطلاعات مورد نیاز جهت تصمیم‌گیری‌های سازمان.

۵- جمع‌آوری اطلاعات جهت حل مشکلات سازمان.

۶- جمع‌آوری اطلاعات جهت آگاهی از وضعیت رقبا در بازار.

۷- پیدا کردن مشتریان جدید.

۸- استفاده از تجربیات دیگران در مورد شکست و موفقیت.

روند هوش رقابتی

هر یک از اصول مربوط به کسب و کار و فعالیت سازمانی، از یک روند و فرآیند برخوردار اند. هوش رقابتی نیز از این قاعده مستثنی نیست. عموماً روند آن را به چند مرحله تقسیم می‌کنند که ما در اینجا این مراحل را تحت عنوان مراحل چهارگانه‌ی روند هوش رقابتی ذکر می‌کنیم:

۱- برنامه‌ریزی

در مرحله‌ی اول، بایستی عوامل اصلی محیطی شناسایی و ارزیابی شوند. سازمان می‌تواند این شناسایی را به کمک مشاوران و مدیران عالی از طریق جلسات منظم کسب کند.

۲- جمع‌آوری اطلاعات

در مرحله‌ی دوم، بایستی به جستجو و جمع‌آوری اطلاعات پرداخت. سازمان می‌تواند این جمع‌آوری اطلاعات را از طریق منابعی که اصطلاحاً به آن‌ها منابع اولیه و ثانویه گفته می‌شود، انجام دهد. منابع اولیه عبارت‌اند از مصاحبه، کنفرانس‌ها، سمینارها، نمایشگاه‌ها و همچنین فراهم کردن ارتباط با کارمندهای تمامی بخش‌ها. اما منابع ثانویه شامل موارد زیر هستند:

  • جسنجو در اینترنت
  • سابقه‌ی سازمان
  • روزنامه‌ها
  • مجلات
  • شرکت‌های آماری
  • سازمان‌های دولتی
  • و …
بیشتر بخوانید
برای چه مواردی حتی در این روزهای کرونایی باید به دکتر مراجعه کنیم؟

۳- تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع‌آوری‌شده

در این مرحله سازمان بایستی به تجزیه و تحلیل اطلاعات گردآوری‌شده بپردازد. در واقع در این مرحله می‌باید تمامی اطلاعات پراکنده و بعضاً ساده، دسته‌بندی شده و باعث تولید هوشمندی شوند.

۴- انتقال اطلاعاتِ تجزیه‌وتحلیل‌شده

در مرحله‌ی چهارم، اطلاعاتی که در مرحله‌ی سوم مورد تجزیه و تحلیل واقع شده‌اند به  مدیران و، در کل، کسانی که تصمیم‌گیری بر عهده‌ی آنان است منتقل می‌شود.

سخن آخر

آن‌چه که گفته شد، خلاصه‌ای بود از کلیتِ هوش رقابتی. سخن آخر همان سخن ابتدای متن است. مدیران باید بتوانند به تحلیل فعالیت‌های رقبای خود بپردازند و ابزار آن‌ها برای این کار هوش رقابتی است. امروزه هر مدیر موفقی نیک می‎‌داند که هوشِ رقابتی تا به چه اندازه قادر است به او در شناسایی رقبا یاری کند و از این طریق قعالیت‌های سازمان و یا کسب و کار خود را بهبود بخشد. هوشِ رقابتی همچون یک ابزار قدرتمند می‌تواند، البته اگر به صورت صحیح مورد استفاده قرار گیرد، جایگاه کسب و کار و یا سازمان را در بازار و در میان تمامی رقبا بالاتر ببرد و این چیزی نیست جز یکی از اصلی‌ترین اهداف هر کسب و کار.

[تعداد: ۰   میانگین: ۰/۵]

آرش شمسی

کم کن طمع از جهان و میزی خرسند | از نیک و بد زمانه بگسل پیوند

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

20 − 17 =

دکمه بازگشت به بالا